Wróć do góry

Ciekawostki

Historyczne ciekawostki z życia gminy.


Szaflary obok Waksmunda i Klikuszowej to najstarsze osady pasterskie w starostwie nowotarskim.

Nazwa wsi Szaflary wskazuje na jej etymologiczne brzmienie niemieckie i wywodzi się przypuszczalnie od słów: „Schafler” – bednarz, „Schafflare”- owczarze lub zniekształcenia słowa „Schaffner”- włodarz, zarządca. To ostatnie wiązałoby się z istnieniem zamku i siedziby przedstawiciela władzy królewskiej na tym terenie. Bardziej prawdopodobne jest jednak jej pochodzenie od jednego z dwu pozostałych. Trudno wszakże powiedzieć z całą pewnością, od którego.

Pierwsi osadnicy Szaflar najpewniej byli Niemcami. Dowodzą o tym nie tylko przywileje zakładania osad na prawie niemieckim, ale i nazwy najstarszych miejscowości w pobliżu Nowego Targu: Krauszów, Waksmund, Harklowa, Szlembark, jak i wielu nazw miejscowych, m. in. w Tatrach Polskich oraz przydomków i nazwisk w pobliskim Nowym Targu.

W samych Szaflarach o osadnictwie niemieckim świadczą: nazwa wsi, imię sołtysa Leopolda występujące w dokumencie z 1338 roku oraz miejscowe nazwy (np. Tewinkel, wzgórza Ranisberg i Hanibork, rola Galowa) oraz przydomki i nazwiska.

Obcego pochodzenia węgierskiego byli też np. sołtysi Kalatowie, a takie nazwiska jak: Gubała, Sabała, Kojs czy Strama, mają najpewniej wpływy wołoskie. Do najstarszych rodzin należą Szaflarscy.

W 1621 r. wieś Szaflary dotknęła powódź, wyrządzając znaczne szkody, z kolei w 1628 r. były w niej duże wylewy wód i gradobicie.

W połowie XVIII wieku z powodu przeludnienia rozpoczęła się emigracja mieszkańców, głównie na Węgry. Z kolei końcem wieku XIX do Ameryki Północnej.

7 marca 1920 roku hrabia Jerzy Uznański, właściciel Szaflar działając w imieniu Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Targu, dokonał zaślubin Podhala z morzem, poprzez symboliczne zanurzenie pierścienia w miejscu połączenia potoku Kowaniec z rzeką Dunajec.

3 maja 1927 roku zasadzono w pobliżu remizy strażackiej w Szaflarach Drzewo Wolności – wiąz ofiarowany przez rodzinę hrabiów Uznańskich.

W 1926 roku na terenie wsi Szaflary odbył się zjazd Związku Podhalan. Wzięło w nim udział 109 głównych działaczy na czele z generałem Andrzejem Galicą, Władysławem Orkanem, Jakubem Zachemskim, Feliksem Gwiżdżem, Antonim Zachemskim i ks. Ferdynandem Machayem. Okolicznościowe przemówienie na temat „Związku ziem” wygłosił wówczas Władysław Orkan.